ز آنكه صدر رسل چنين فرمود * اطلبو الرزق من خبايا الارض و در فتاواى خلاصه گفته ( كه بعد از علم خواندن بهترين كارها زراعت است و بعد از آن تجارت ) و فتوى بر اين است و مشهور است كه چون حضرت ابراهيم على نبينا و عليه السلام عمارت بابركت خانهء كعبه را باتمام رسانيد ، گفت الحمد للّه كه مرا توفيق اتمام عمارت سپهر مرتبت ، ثريا منزلت كرامت فرمودى ، در زمان حضرت جبرئيل امين بفرمان رب العالمين نازل شد كه حضرت حق جل و علا مىفرمايد كه گرسنهء را طعام دادهء ، دلى را بدست آوردهء كه شكر بجاى مىآورى ؟ آن حضرت بدان جهت مدتى بطعام دادن اشتغال مىفرمايد تا آنكه باز جبرئيل نازل شد كه حضرت احديت عزت حكمته و جلت عظمته مىفرمايد كه طعام دادن تو مخصوص است بجمعى پس در امرى شروع نماى كه فايدهء عام باشد ، پرسيد آن كدام امر تواند بود گفت كه آن امر زراعت است كه در دنيا جمله را سبب حيات و در آخرت موجب درجات است ، بدان جهت آن حضرت بامر مذكور اشتغال مىفرمود و فوايد آن بجمله مىرسيد و حضرت احديت از آن امر راضى و خشنود گشت چنانچه گفته‌اند : رباعى خواهى كه به دارين سعادت يا بى * وز محنت و اندوه فراغت يا بى خشنود شود از تو خداوند كريم * اين جمله بدان كه در زراعت يا بى و از سخنان عالىجناب ، هدايت‌پناه ، سعادت دستگاه سيد اسماعيل گرگانى است كه سبب بقاى عالم چهار چيز است : اول امر دهقنت ، دوم صنعت اصحاب حرف ، سوم سياست و مهابت ملوك و سلاطين كه نظام عالم و عالميان بشمشير است ، چهارم علم علماء كه سويت ميان خلايق بقلم نگاه دارند و حسابهاى تواريخ كه كافهء خلايق بدان حاجتمند باشند بقلم ايشان باز بسته است ، اين چهار طايفه سبب بقاى عالمند ، اما چون بحقيقت نگاه كنى بدانى كه دهقان نيز سبب بقاى اين سه طايفهء ديگر است كه اگر زراعت از ميان برخيزد حيات جمله حيوانات در چه مستحيل گيرد . اما اگر اين سه گروه ديگر فرض كنيم كه نباشند زندگانى در شدت و رنج باشد ، اما